مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، بهعنوان مرجع ملی ثبت و حمایت حقوقی از داراییهای فکری شامل اختراعات، علائم تجاری و برندها، طرحهای صنعتی و نشانههای جغرافیایی، و نیز نماینده قانونی جمهوری اسلامی ایران در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) ـ یکی از آژانسهای تخصصی سازمان ملل متحد ـ مطابق ماده ۱۳۴ قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، از اجرای اصلاحات مهمی در فرآیند ثبت بینالمللی اختراعات خبر داد.
این مرکز در راستای مأموریتهای تحولگرایانه خود و با بهرهگیری از ظرفیتهای دیجیتال، بهمنظور ارتقای کیفیت خدمات و همراستایی با استانداردهای جهانی، بهروزرسانی فرآیندهای ثبت بینالمللی اختراع را در دستور کار قرار داده است. بر این اساس و مطابق اصلاحات جدید آییننامه معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT)، از تاریخ ۹ مهر ۱۴۰۴ (۱ اکتبر ۲۰۲۵)، اداره ثبت اختراعات بینالمللی ایران صرفاً اظهارنامههای بینالمللی اختراع را بهصورت الکترونیکی دریافت خواهد کرد.
این تغییر با هدف تسهیل فرآیند ثبت، افزایش دقت، کاهش خطاهای اداری و انطباق با رویههای پذیرفتهشده جهانی انجام شده و بهطور رسمی در نشریه رسمی سازمان جهانی مالکیت فکری (PCT Gazette) و آخرین خبرنامه معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT Newsletter) منعکس شده است.
مطابق بند (d مکرر) الحاقی به ماده ۸۹ مکرر آییننامه اصلاحی معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT)، از تاریخ مذکور، ارسال اظهارنامهها از طریق روشهای غیرالکترونیکی از جمله نسخههای کاغذی یا فکس فاقد اعتبار قانونی خواهد بود و متقاضیان مکلفاند صرفاً از سامانههای دیجیتال مورد تأیید برای ثبت اظهارنامههای بینالمللی خود استفاده کنند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در منابع رسمی وایپو، جمهوری اسلامی ایران در کنار کشورهایی نظیر برزیل، نیوزیلند، عربستان سعودی و ترکیه، از نخستین حوزههای قضایی بوده است که اعلامیه رسمی این تغییر را به دفتر بینالمللی وایپو ارسال کردهاند. این اقدام پیشگامانه، بیانگر تعهد ایران به تحول دیجیتال در حوزه مالکیت فکری، تقویت تعامل با نظام جهانی ثبت اختراع و تسهیل دسترسی متقاضیان داخلی و بینالمللی به خدمات ثبت اختراع است.
